ပြည်တွင်း အရပ်ဖက်လူမှုအဖွဲ့အစည်းများအတွက် စီမံအုပ်ချုပ်မှုလမ်းညွှန်အပိုင်း (၅)

စာရွက်ပေါ်က တရားဝင်မှုထက် အရေးကြီးတဲ့ ဝန်ထမ်းများအပေါ် တာဝန်ခံမှု (Duty of Care)

ဒီအပိုင်းမှာတော့ အကျပ်အတည်းကာလမှာ ဒါရိုက်တာဘုတ်အဖွဲ့ (BoD) ရဲ အဓိကတာဝန်ဟာ စက္ကူပေါ်က စာရွက်စာတမ်းတွေ ပြည့်စုံဖို့ထက် မြေပြင်က ဝန်ထမ်းတွေရဲ့ အသက်အိုးအိမ်စည်းစိမ်ကို ကာကွယ်ပေးဖို့ (Duty of Care) ပိုအရေးကြီးကြောင်းကို တင်ဆက်လိုက်ပါတယ်။

ကျွန်တော်တို့ ပြည်တွင်း အရပ်ဖက်လူမှုအဖွဲ့အစည်းများအတွက် စီမံအုပ်ချုပ်မှုလမ်းညွှန်ရဲ့ နောက်ဆုံးပိတ် အပိုင်း (၅) ကို ရောက်ရှိလို့လာပါပြီ။ အခုနောက်ဆုံးပိုင်းမှာတော့ လက်ရှိ မြန်မာပြည်က အဲန်ဂျီအိုခေါင်းဆောင်တွေ နေ့စဉ်နဲ့အမျှ ခေါင်းခဲနေရတဲ့၊ ဒါပေမယ့် နိုင်ငံတကာအဆင့်မီ စာအုပ်ကြီးတွေမှာ လုံးဝအဖြေရှာမရတဲ့ “Legality vs. Legitimacy” (စာရွက်ပေါ်က တရားဝင်မှုနဲ့ မြေပြင်က အသိအမှတ်ပြုမှု) ပြဿနာအကြောင်းကို တင်ဆက် ဆွေးနွေးချင်ပါတယ်။

ပုံမှန်အားဖြင့် နိုင်ငံတကာအဆင့်မီ စာအုပ်ကြီးတွေထဲမှာတော့ ဘုတ်အဖွဲ့ (BoD) ရဲ့ အဓိကတာဝန်ဟာ တရားဝင်မှတ်ပုံတင်သက်တမ်း တိုးဖို့၊ အခွန်စာရွက်စာတမ်းတွေ တင်ပြဖို့နဲ့ စာရင်းဇယားတွေ စနစ်တကျ ရှိဖို့ (တစ်နည်း Strategic Governance ပေးဖို့) လို့ပဲ အမြဲတမ်း တွေ့ရလေ့ရှိပါတယ်။

ဒါပေမယ့် နေ့ချင်းညချင်း အပြောင်းအလဲမြန်ပြီး စိန်ခေါ်မှုအသစ်သစ်တွေများတဲ့ လက်ရှိ ကျွန်တော်တို့ မြန်မာ့မြေပြင်ပကတိအခြေအနေမှာ “ဘုတ်အဖွဲ့တစ်ခုရဲ့ တကယ့်တာဝန်အစစ်အမှန်က ဘာတွေဖြစ်သင့်သလဲ” ဆိုတာ လေ့လာကြည့်ရအောင်ပါ။ 👇

၁။ စက္ကူပေါ်က Compliance ထက် ဝန်ထမ်းများအပေါ် တာဝန်ခံမှု (Duty of Care)

အကျပ်အတည်းကာလတစ်ခုမှာ အဖွဲ့အစည်းရဲ့ အကြီးမားဆုံး ပိုင်ဆိုင်မှု (Assets) ဟာ ရုံးခန်းအဆောက်အအုံတွေ ဒါမှမဟုတ် ဘဏ်ထဲက ငွေတွေ မဟုတ်ပါဘူး။ မြေပြင်မှာ အန္တရာယ်အမျိုးမျိုးကြားက လူထုကို တကယ်ကူညီပေးနေတဲ့ “ဝန်ထမ်းတွေ” သာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒါကြောင့် ဒီလိုအချိန်မှာ ဘုတ်အဖွဲ့ဝင်တွေအနေနဲ့ “အလှူရှင်ကြိုက် စာရွက်စာတမ်းတွေ ပြည့်စုံဖို့” တစ်ခုတည်းကိုပဲ ဇွတ်အတင်းတောင်းဆိုပြီး ဝန်ထမ်းတွေကို ဘေးကျပ်နံကျပ် မဖြစ်စေသင့်ပါဘူး။ ဘုတ်အဖွဲ့ရဲ့ ပထမဆုံးနဲ့ အဓိကအကျဆုံး တာဝန်ဟာ ဝန်ထမ်းတွေရဲ့ ဘေးကင်းလုံခြုံရေး (Duty of Care) ကို ဦးစားပေးတဲ့ မဟာဗျူဟာမြောက် ဆုံးဖြတ်ချက်တွေကို ရဲရဲဝံ့ဝံ့ ချမှတ်ပေးဖို့ ဖြစ်ပါတယ်။

၂။ မီးခိုးရောင်နယ်ပယ်ထဲက ငွေကြေးပွင့်လင်းမြင်သာမှု (Alternative Transparency)

လမ်းညွှန်မှုတွေအတိုင်း ဘဏ်ကနေပဲ စနစ်တကျ လွှဲရမယ်၊ တရားဝင် ပြေစာအစစ်အမှန်တွေ (Official Receipts) ရှိမှရမယ်ဆိုတဲ့ စည်းကမ်းတွေကို ဇွတ်ကိုင်စွဲထားမယ်ဆိုရင် မြေပြင်က ကူညီကယ်ဆယ်ရေးလုပ်ငန်းတွေဟာ လုံးဝရပ်ဆိုင်းသွားနိုင်ပါတယ်။

ဒီလို မီးခိုးရောင်နယ်ပယ် (Grey Areas) တွေထဲမှာ လိမ္မာပါးနပ်တဲ့ ဘုတ်အဖွဲ့ (An Agile Board) ဟာ စာအုပ်ကြီးအတိုင်း မဟုတ်ဘဲ အခြားနည်းလမ်းတွေနဲ့ ငွေကြေးစီးဆင်းမှုကို ဘယ်လိုထိန်းကျောင်းမလဲဆိုတာ SMT နဲ့အတူတူ အဖြေရှာပေးရပါမယ်။ ဥပဒေကြောင်းအရ လိုက်နာမှုထက် “နက်ရှိုင်းသော ကျင့်ဝတ်ဆိုင်ရာ စီမံအုပ်ချုပ်မှု (Deep Ethical Governance)” ကို သုံးပြီး၊ အလှူရှင်လည်း လက်ခံနိုင်၊ မြေပြင်မှာလည်း တကယ်အလုပ်ဖြစ်မယ့် အစားထိုး အတည်ပြုခြင်းနည်းလမ်း (Alternative Verification Methods) တွေကို ပုံဖော်ပေးရမယ့် တာဝန်ရှိပါတယ်။

၃။ စာရွက်ပေါ်က သစ္စာစောင့်သိမှုထက် လူထုအပေါ် သစ္စာစောင့်သိခြင်း

ဒေသခံ အဲန်ဂျီအိုတစ်ခုရဲ့ စစ်မှန်တဲ့ တန်ဖိုးဟာ စာရွက်ပေါ်က မှတ်ပုံတင်ရှိခြင်း/မရှိခြင်းထက် သူတို့ကူညီနေတဲ့ “လူထုရဲ့ ယုံကြည်မှု” အပေါ်မှာပဲ မူတည်ပါတယ်။

ဘုတ်အဖွဲ့ဟာ ဥပဒေကြောင်းအရ အကျပ်အတည်းဖြစ်နေတဲ့ အချိန်မျိုးမှာတောင် အဖွဲ့အစည်းရဲ့ အဓိက မစ်ရှင် (Mission) မပျောက်ပျက်သွားအောင်၊ အဖွဲ့အစည်းရဲ့ ရန်ပုံငွေနဲ့ ပိုင်ဆိုင်မှုတွေကို လုံခြုံစိတ်ချရတဲ့နေရာတွေမှာ ဘယ်လိုခွဲဝေ ထိန်းသိမ်းမလဲဆိုတာကို SMT ထက် ပိုပြီး အမြော်အမြင်ရှိရှိ ကြိုတင်တွေးတော ကာကွယ်ပေးထားရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါဟာ အကျပ်အတည်းကာလ ဘုတ်အဖွဲ့တစ်ခုရဲ့ တကယ့် အခန်းကဏ္ဍအစစ်အမှန် ဖြစ်ပါတယ်။

💡 တည်ထောင်သူတွေနှင့် ခေါင်းဆောင်တွေအတွက် နောက်ဆုံးပိတ် မက်ဆေ့ခ်ျ

“ဘုတ်အဖွဲ့ (BoD) ဆိုတာ အေးချမ်းချိန်မှာ လက်မှတ်ထိုးပေးဖို့သက်သက် မဟုတ်ပါဘူး။ မုန်တိုင်းထန်ချိန်မှာ အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုလုံး ပြိုလဲမသွားအောင် ကာကွယ်ပေးရမယ့် ဒိုင်းလွှာ (Shield) ဖြစ်ပါတယ်။”

ပြည်တွင်း အရပ်ဖက်လူမှုအဖွဲ့အစည်းများအတွက် အုပ်ချုပ်မှုလမ်းညွှန်ဆိုတဲ့ ခေါင်းစဥ်အောက်မှာ အပိုင်း (၁) ကနေ အပိုင်း (၅) အထိ ကျွန်တော် တင်ဆက်ဆွေးနွေးခဲ့တဲ့ အ‌ကြောင်းအရာတွေကတော့

အပိုင်း (၁) ပြည်တွင်း အရပ်ဘက်လူမှုအဖွဲ့အစည်း တည်ထောင်သူအချို့၏ သေးငယ်သော အမှားမှ ကြီးမားသော ထိခိုက်နစ်နာမှု

အပိုင်း (၂) တည်ထောင်သူနဲ့ ဘုတ်အဖွဲ့ကြားက လုပ်ပိုင်ခွင့် ချိန်ညှိခြင်း

အပိုင်း (၃) အနည်းဆုံးနဲ့ အထိရောက်ဆုံး မူဝါဒစနစ် (MVP Policy)၊

အပိုင်း (၄) “အားနာမှု” ကို ကျော်လွန်တဲ့ Culturally Intelligent Governance နှင့်

အပိုင်း (၅) ဝန်ထမ်းတွေရဲ့ ဘေးကင်းလုံခြုံရေး (Duty of Care) စတဲ့ အကြောင်းအရာတွေဟာ ပြည်တွင်း အရပ်ဖက်လူမှုအဖွဲ့အစည်းတွေ မြေပြင်မှာ ရေရှည်ရှင်သန် ရပ်တည်နိုင်ဖို့အတွက် မရှိမဖြစ် လိုအပ်တဲ့ “လက်တွေ့ကျသော စီမံအုပ်ချုပ်မှုစနစ်”တွေ ဖြစ်ပါတယ်။

🤝 Metta Aid က သင့်အဖွဲ့အစည်းနဲ့အတူ ရှိနေပါတယ်။

သင့် အဲန်ဂျီအိုရဲ့ ဘုတ်အဖွဲ့ (BoD) နဲ့ အကြီးတန်းစီမံခန့်ခွဲမှုအဖွဲ့ (SMT) ကြားမှာ လက်ရှိ ကြုံတွေ့နေရတဲ့ စိန်ခေါ်မှုတွေကို စာအုပ်ကြီးအတိုင်း မဟုတ်ဘဲ မြန်မာ့မြေပြင် ပကတိအခြေအနေနဲ့ ကိုက်ညီအောင် ပြန်လည် ပြုပြင်မွမ်းမံချင်ပါသလား။

Metta Aid က သင့်အဖွဲ့အစည်းရဲ့ လျှို့ဝှက်ချက်များကို အပြည့်အဝ ထိန်းသိမ်းပေးရင်း၊ သင့်အဖွဲ့နဲ့ အံဝင်ခွင်ကျဖြစ်မယ့် Governance Guide တွေ၊ SMT Restructuring တွေကို အတူတူ ပုံဖော်ပေးဖို့ အဆင်သင့် ရှိနေပါတယ်။

ဆွေးနွေးတိုင်ပင်လိုပါက Metta Aid ရဲ့ Messenger ကနေ ဖြစ်စေ၊ အီးမဲလ်ဖြင့်ဖြစ်စေ၊ ဖုန်းဖြင့်ဖြစ်စေ မိမိတို့ ကြုံတွေ့နေရတဲ့ အခက်အခဲများကို လွတ်လပ်ပွင့်လင်းစွာ ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်ခင်ဗျာ။

အားလုံး အဆင်ပြေကြပါစေ။